Przejdź do treści
Szkocja
Kuchnia i kultura

Speyside: szlak whisky, plan 2 dni i dojazd z Inverness

Redakcja Szkocja6 min czytania
Speyside
Fot. Braveheart, CC BY-SA 4.0

Speyside to kraina nad rzeką Spey, w której powstaje dużo whisky z Północnej Szkocji. Na szlaku whisky znajdziesz destylarnie Glenfiddich, Balvenie i Glenlivet oraz muzeum Dallas Dhu. Poniżej dowiesz się, jak zaplanować dwa dni, jak dojechać z Inverness i Aberdeen oraz kiedy najlepiej wyjechać.

Czym jest Speyside i dlaczego tu powstaje tyle whisky?

Speyside to region w północno-wschodniej Szkocji, nazwany od rzeki Spey. Whisky z tej okolicy to single malt, czyli whisky z jednej destylarni, robiona z jęczmienia słodowanego. Dolina Strathspey mieści bardzo dużo destylarni, a w samym Dufftown działa sześć destylarni. Z regionu pochodzą też dwie znane marki: The Glenlivet i Glenfiddich.

Speyside leży w całości w obszarze Highlands. Dlatego whisky z tego regionu można opisywać jako pochodzącą zarówno z Speyside, jak i z Highlands. Na etykiecie zobaczysz zwykle nazwę regionu albo miejscowości.

Woda w okolicy jest opisywana jako bardzo uboga w rozpuszczone minerały, a to może wpływać na smak. Torf nie jest tu powszechnie używany, więc wiele whisky nie ma dymnego smaku. Jeśli chcesz poznać podstawy produkcji, przeczytaj przewodnik po szkockiej whisky, a potem wróć do konkretnych destylarni.

Jak działa Malt Whisky Trail?

Malt Whisky Trail to szlak turystyczny po Speyside. Obejmuje siedem działających destylarni regionu, historyczną destylarnię Dallas Dhu, która dziś jest muzeum, oraz Speyside Cooperage, czyli warsztat beczkarski. Szlak ma pomóc odwiedzającym zaplanować zwiedzanie po kolei.

Dłoń trzymająca kieliszek degustacyjny z bursztynową whisky na rozmytym tle
Degustacja na trasie Malt Whisky Trail Fot. Peterdhere, CC BY-SA 4.0

Najważniejsze punkty szlaku to:

  1. Glenfiddich w Dufftown, destylarnia produkująca whisky single malt o tej samej nazwie.
  2. Dallas Dhu, dawna destylarnia, która działa dziś jako muzeum.
  3. Speyside Cooperage, gdzie zobaczysz, jak powstają beczki do dojrzewania whisky.

Jedno z opracowań zaleca spokojne zwiedzanie, z dniem lub dwoma na każdą destylarnię. Dwa dni wystarczą więc na jedną lub dwie wizyty w głębi, a nie na cały szlak. Poza szlakiem część destylarni również ma centra dla odwiedzających, więc warto sprawdzić, które z nich przyjmują gości w dniu twojej podróży.

Które destylarnie wybrać na dwa dni?

Na dwa dni wybierz dwie, najwyżej trzy destylarnie. Poniżej zestawienie destylarni, dla których dostępne są najbardziej konkretne dane.

Destylarnia Położenie Co wyróżnia
Glenfiddich Dufftown, Moray Założona w 1886 roku, pierwsza produkcja w dzień Bożego Narodzenia 1887
Balvenie Dufftown Jedna z sześciu działających destylarni w miasteczku
Glenlivet Dolina Glen Livet Wyrosła z małej gorzelni George'a Smitha, pierwszego licencjonowanego w regionie w 1824 roku
The Macallan Speyside Jedna z destylarni działających w regionie, sprawdź zasady zwiedzania

Glenfiddich ma 43 miedziane alembiki o kształcie łabędziej szyi. Woda do whisky pochodzi z pobliskich źródeł Robbie Dhu. Jeśli interesuje cię kształt budynków i proces, Glenfiddich będzie dobrym wyborem na pierwszy dzień. Glenlivet pokazuje z kolei historię regionu, bo wiąże się z początkami legalnej produkcji.

Jak zaplanować dwa dni w Speyside?

Plan dla dwóch dni dobrze układa się wokół Dufftown i doliny Glen Livet. Pierwszy dzień poświęć na Dufftown, drugi na dolinę i okolice Grantown-on-Spey.

Dzień Co zrobić Dlaczego
1 Dufftown, Glenfiddich, Balvenie Miasteczko ma zaplanowany układ ulic od centralnego placu, a Clock Tower pochodzi z lat 1839 do 1847
2 Dolina Glen Livet, Glenlivet, potem Grantown-on-Spey Grantown-on-Spey nazywane jest klasycznym krajem destylacji whisky

Zwiedzanie destylarni wymaga rezerwacji, więc zasady rezerwacji zwiedzania w Glenfiddich sprawdź wcześniej na jej oficjalnej stronie internetowej. Jeśli wolisz ruch, z Dufftown do Keith prowadzi szlak Isla Way o długości 21 kilometrów. Dzień spaceru można połączyć z wizytą w jednej destylarni.

Jak dojechać z Inverness do Speyside?

Inverness leży nad rzeką Ness, tam gdzie wpada ona do zatoki Moray Firth. Miasto jest centrum administracyjnym Highlands i dobrą bazą wypadową. Z Inverness do Speyside prowadzi droga A9, która wspina się przez przełęcz Drumochter do doliny Spey. Tą samą trasą biegnie kolej.

W Carrbridge droga A95 schodzi na wschód w dół doliny Spey, prowadząc do Grantown-on-Spey. Dalszy odcinek do Dufftown prowadzi drogami lokalnymi, więc przed wyjazdem sprawdź mapę. Połączenia autobusowe są najprostsze, ale różnią się w zależności od dnia tygodnia, dlatego aktualny rozkład autobusów z Inverness w dolinę Spey warto sprawdzić u przewoźnika lub w rozkładzie jazdy.

Jeśli przyjeżdżasz wcześniej, poświęć pół dnia na Inverness. W muzeum zobaczysz kamienie pisane przez Piktów oraz eksponaty dotyczące przyrody. Miasto ma też Victorian Market przy dworcu kolejowym, dobry punkt na przerwę przed dalszą drogą.

Link partnerski Speyside: wycieczki i bilety. Sprawdź wycieczki z przewodnikiem

Link partnerski Inverness: loty. Porównaj ceny lotów

Jak dojechać z Aberdeen do Speyside?

Jeśli startujesz z Aberdeen, jedziesz na zachód. Aberdeenshire leży na wschód od regionu whisky, więc trasa wiedzie przez nizinne tereny. Droga A95 prowadzi z Aberdeenshire do Grantown-on-Spey. Z Grantown do Dufftown dojedziesz drogami lokalnymi.

Droga z Aberdeen jest krótsza od tej z Inverness, ale nie we wszystkich przypadkach jest wygodniejsza. Dojazd samochodem daje największą swobodę, bo destylarnie leżą poza miastami. Przy dojeździe komunikacją publiczną połączenia z Aberdeen do Dufftown warto sprawdzić przed wyjazdem w rozkładzie jazdy przewoźnika.

Jeśli wybierasz się w jednym kierunku i wracasz w drugim, zaplanuj to tak, by nie przejeżdżać tej samej trasy dwa razy w jeden dzień. Wtedy zostanie więcej czasu na zwiedzanie.

Kiedy jechać na szlak whisky?

Dane klimatyczne pochodzą ze stacji Keith, najbliższej stacji meteorologicznej w pobliżu Dufftown, z lat 1981 do 2010. Wiosna i lato są najbardziej słoneczne, a zima jest łagodniejsza, niż wskazywałaby szerokość geograficzna, dzięki wpływowi Golfsztromu.

Miesiąc Średnia najwyższa, °C Średnia najniższa, °C Opady, mm Słońce, godziny
Styczeń 5,9 -0,6 65,7 45,9
Luty 6,4 -0,6 57,8 77,3
Marzec 8,4 0,8 63,2 108,2
Kwiecień 11,0 2,6 59,6 142,2
Maj 13,8 4,9 60,8 190,0
Czerwiec 16,0 7,8 77,8 152,7
Lipiec 18,5 9,8 70,6 156,8
Sierpień 18,1 9,4 75,6 145,6
Wrzesień 15,6 7,2 89,2 117,5
Październik 12,0 4,5 100,9 89,6
Listopad 8,3 1,8 91,9 53,2
Grudzień 5,7 -1,0 64,7 35,0

Najwięcej opadów przypada na październik, a najmniej na luty. Najwięcej godzin słońca jest w maju, a najmniej w grudniu. W okolicy notuje się średnio 76 dni z przymrozkiem w roku, więc zimą lepiej mieć przy sobie ciepłą odzież.

Whisky z Speyside i miejscowa tradycja

Whisky z Speyside ma najczęściej owocowy, słodki i orzechowy charakter. Opisy wymieniają nuty jabłka, miodu, wanilii i przypraw, a także od dojrzałych gruszek do sułtanek. Torf jest tu rzadko używany, dlatego wiele whisky nie jest dymna.

Nazwa Glenfiddich pochodzi z gaelickiego Gleann Fhiodhaich, co znaczy dolina jeleni. Stąd jeleń na logo destylarni. Butelka w kształcie trójkąta pojawiła się w 1956 roku i do dziś jest jednym ze znaków marki.

W Dufftown odbywają się Highland Games, na których zobaczysz tradycyjne stroje górali, w tym kilt. Regionalny festiwal whisky nazywa się Spirit of Speyside, a miasteczko jest jego centrum. Jeśli trafisz na jedno z tych wydarzeń, zaplanuj zwiedzanie tak, by nie kolidowało z programem.

Od czego zacząć planowanie?

Zacznij od miesiąca, bo od niego zależy pogoda i ilość zwiedzania. Potem wybierz dwie destylarnie i sprawdź, czy wymagają rezerwacji. Na końcu zaplanuj dojazd z Inverness lub Aberdeen, bo na tym odcinku najłatwiej o zmiany planu.

  1. Wybierz miesiąc według tabeli klimatycznej i weź odzież odpowiednią do pory roku.
  2. Wybierz dwie destylarnie, a nie sześć. Dzięki temu zostanie czas na spacer po Dufftown.
  3. Sprawdź zasady zwiedzania i rezerwacji na oficjalnych stronach destylarni.
  4. Zaplanuj dojazd z bazy w Inverness lub Aberdeen i sprawdź aktualne połączenia przed wyjazdem.

Na koniec zostaw jeden dzień zapasowy. Pogoda na północy Szkocji zmienia się szybko, a zwiedzanie destylarni najlepiej wypada w spokojnym tempie.

Często pytacie

Czy dwa dni wystarczą na szlak whisky w Speyside?
Dwa dni wystarczą na dwie, najwyżej trzy destylarnie i spokojny spacer po Dufftown. Jeśli chcesz zobaczyć więcej, zostań dłużej.
Czy Glenfiddich leży w Dufftown?
Tak. Glenfiddich znajduje się w Dufftown w hrabstwie Moray.
Jaki smak ma whisky z Speyside?
Najczęściej jest owocowa, słodka i orzechowa, z nutami jabłka, miodu, wanilii i przypraw. Torf używany jest tu rzadko.
Czy zimy w Dufftown są łagodne?
Według danych ze stacji Keith zimy są łagodniejsze, niż można by oczekiwać przy tej szerokości geograficznej. Wpływ ma na to Golfsztrom.
Jak dojechać z Inverness do Dufftown?
Z Inverness pojedziesz drogą A9 w dolinę Spey, potem A95 do Grantown-on-Spey, a dalej drogami lokalnymi. Sprawdź aktualne połączenia przed wyjazdem.
Czy warto zobaczyć coś w Inverness przed wyjazdem na szlak?
Tak. Muzeum w Inverness ma pictyjskie kamienie i eksponaty przyrodnicze, a miasto jest dobrą bazą wypadową.
Podziel się
Obok tego tekstu

Przeczytaj też