Przejdź do treści
Szkocja
Edynburg

Forth Bridge i mosty nad Firth of Forth w South Queensferry

Redakcja Szkocja6 min czytania
Forth Bridge i mosty nad Firth of Forth w South Queensferry
Fot. Holger Uwe Schmitt, CC BY-SA 4.0

Mosty nad Firth of Forth tworzą jedną z najbardziej charakterystycznych przepraw w Szkocji, a najsłynniejszy z nich to Forth Bridge. Ten tekst pokaże, gdzie leżą trzy przeprawy, czym wyróżnia się South Queensferry, co zobaczyć z brzegu i z wody oraz jak dojechać tam z Edynburga. Na końcu znajdziesz konkretne wskazówki, od czego zacząć planowanie.

Gdzie leżą mosty nad Firth of Forth?

Firth of Forth to zatoka w Szkocji, która wcina się w Morze Północne. Od północy ogranicza ją Fife, od południa Lothian. Dalej w głąb lądu zatoka przechodzi w ujście rzeki Forth. Osoby, które planują także zwiedzanie miasta, znajdą w osobnym tekście atrakcje Edynburga.

Widok satelitarny na zatokę Firth of Forth i otaczające ją zielone tereny w Szkocji
Zatoka Firth of Forth, widok satelitarny na wschodnie wybrzeże Szkocji Fot. NASA, Public domain

Zatokę przecinają dwa miejsca z mostami. Pierwsze leży w Kincardine, gdzie krzyżują się Kincardine Bridge i Clackmannanshire Bridge. Kincardine Bridge otwarto w październiku 1936 roku. Clackmannanshire Bridge oddano do ruchu w listopadzie 2008 roku.

Drugie miejsce leży dalej na wschód, między North Queensferry a South Queensferry. Tam biegną trzy przeprawy: Forth Bridge (kolejowy), Forth Road Bridge i Queensferry Crossing. Forth Road Bridge otwarto 4 września 1964 roku, a Queensferry Crossing 4 września 2017 roku.

Te trzy mosty stoją blisko siebie, więc jedno miejsce widokowe pokazuje je razem. Dla osób, które chcą zobaczyć całą zatokę, to najwygodniejszy punkt wyjścia.

Jeśli chcesz zobaczyć mosty z wody, warto wybrać wycieczkę łodzią wokół mostów i wyspę Inchcolm. (link partnerski)

Czym jest Forth Bridge?

Forth Bridge to most kolejowy. Budowę rozpoczęto w 1882 roku, a otwarto go 4 marca 1890 roku. Przez most biegnie linia kolejowa z Edynburga do Aberdeen, więc widok na konstrukcję jest dostępny także z pociągu.

Most łączy północny i południowy brzeg zatoki w okolicy North Queensferry i South Queensferry. Przy budowie zatoka była już ważnym szlakiem, a wcześniej jej przekraczanie wymagało przeprawy promem. Dla turysty najważniejsze jest to, że most jest czytelnym punktem orientacyjnym. Z brzegu w South Queensferry widać go wyraźnie, a na jego tle dobrze wychodzą zdjęcia całej zatoki.

Forth Bridge to jeden z trzech mostów w tej okolicy, ale jedyny, który łączy zabytkową konstrukcję kolejową z codziennym ruchem pociągów.

Jak wygląda South Queensferry?

South Queensferry leży na południowym brzegu zatoki, około 16 kilometrów na północny zachód od centrum Edynburga. Miasteczko nazywa się też po prostu Queensferry lub The Ferry. Dziś należy administracyjnie do miasta Edynburga, ale zachowało własny charakter.

Panorama nadbrzeżnego miasteczka z kamienną zabudową, wzgórzem w tle i zatoką
South Queensferry, widok na miasteczko i wybrzeże z mostu Forth Road Bridge Fot. Kitkatcrazy at English Wikipedia, Public domain

Nazwa pochodzi od przeprawy, którą w XI wieku założyła królowa Małgorzata. Przeprawa działała w miasteczku aż do otwarcia mostu drogowego w 1964 roku.

Najstarszy budynek to kościół St Mary's Episcopal Church, zwany Priory Church, zbudowany w 1450 roku dla zakonu karmelitów. Warto zajrzeć też na główną ulicę, gdzie stoją stare domy i dawne siedziby urzędów.

Miasteczko ma kilka lokalnych tradycji. Ferry Fair odbywa się co roku w sierpniu i ma długą historię. Podczas festynu przechodzi przez miasteczko Burryman, człowiek całkowicie pokryty ciernistymi owocami łopianu. Jego wędrówka trwa cały dzień, a towarzyszy mu wsparcie dwóch pomocników. Druga tradycja to Loony Dook, czyli skok do lodowatej wody zatoki 1 stycznia. Pierwszy taki skok odbył się w styczniu 1987 roku.

Gdzie najlepiej zobaczyć mosty?

Najlepszy widok na mosty daje brzeg South Queensferry. Z nadbrzeża widać całą zatokę i wszystkie trzy przeprawy na raz. Pobliski Hawes Promenade leży na drugim końcu miasteczka i to stamtąd rusza parada przed Loony Dook.

Po drugiej stronie zatoki leży North Queensferry, skąd też dobrze widać konstrukcje. Na wschód od miasteczka stoi Dalmeny House, około 3 kilometrów dalej. Na zachód leży Hopetoun House, również w odległości około 3 kilometrów. Oba miejsca nadają się na krótki spacer lub przejazd przed lub po zwiedzaniu brzegu.

Najlepsze światło na zdjęcia mostów daje zwykle pora poranna lub późne popołudnie. Przy wietrznej pogodzie warto wybrać miejsca osłonięte od wiatru, na przykład zabudowę miasteczka.

Jakie wycieczki łodzią na wody zatoki?

Zatoka ma kilka wysp, które da się zobaczyć z wody. Wśród nich są Inchcolm, Inchgarvie, Inchkeith, Bass Rock i Isle of May. Wyspy mają różne znaczenie: na Isle of May działa stacja obserwacji ptaków, a Bass Rock to ważne miejsce lęgowe ptaków morskich.

Zatoka jest obszarem chronionym przyrodniczo. Lęgowe ptaki morskie liczą się tu w dziesiątkach tysięcy, a w rejonie wysp działają obszary objęte ochroną. Wycieczka łodzią pozwala zobaczyć mosty z innej perspektywy, a także wyspy i wybrzeża. Osoby, które szukają większej liczby pomysłów na dzień poza miastem, mogą porównać te pomysły z wycieczkami z Edynburga.

Wycieczki łodzią mają różne długości i trasy. Przed wyjazdem sprawdź rozkład i zakres na oficjalnej stronie operatora wycieczek po Firth of Forth.

Link partnerski Mosty nad Firth of Forth: wycieczka łodzią. Sprawdź terminy wycieczki

Link partnerski South Queensferry: wycieczki i bilety. Sprawdź wycieczki z przewodnikiem

Czym jest Rosyth i czy warto tam jechać?

Rosyth to dawna królewska stocznia wojenna na północnym brzegu zatoki, w hrabstwie Fife. Budowę zaczęto w 1909 roku, a pierwszy okręt wszedł do suchego doku w marcu 1916 roku. Stocznię rozbudowano w czasie I wojny światowej, a w czasie II wojny światowej służyła jako ważna baza remontowa dla Royal Navy.

Dziś stocznia pełni inną rolę. Jest miejscem demontażu wycofanych okrętów podwodnych z napędem atomowym. Zbudowano tu też lotniskowce klasy Queen Elizabeth, a obecnie powstają fregaty typu 31. Jest to przede wszystkim duży zakład przemysłowy, a nie obiekt turystyczny.

Dla planującego podróż Rosyth jest bardziej punktem na mapie niż celem wizyty. Stąd blisko na zachód leży Inverkeithing, a dalej Dunfermline. Przed wyjazdem warto sprawdzić, co jest dostępne dla odwiedzających, na oficjalnej stronie zarządcy terenu stoczni Rosyth.

Jak dojechać z Edynburga do South Queensferry?

Najprostszy sposób to połączenie komunikacji miejskiej i autobusu lub taksówki. Z centrum Edynburga do South Queensferry jest około 16 kilometrów. Oto możliwe opcje:

  • Autobus z dworca autobusowego St Andrew Square, który znajduje się przy wschodnim końcu Princes Street. Trasa wymaga przesiadki w Edynburgu lub bezpośredniego kursu w odpowiednim kierunku.
  • Taksówka z centrum miasta, najwygodniejsza przy bagażu lub w kilka osób.
  • Samochód, z parkowaniem przy nadbrzeżu lub w centrum miasteczka.
  • Pociąg do Waverley, a dalej komunikacja autobusowa. Linia z Edynburga do Aberdeen przejeżdża przez Forth Bridge.

Aktualny rozkład autobusów i opcje biletowe sprawdź na oficjalnej stronie przewoźnika autobusowego obsługującego trasę z centrum Edynburga.

Kiedy jechać do South Queensferry?

Klimat w okolicy Edynburga jest umiarkowany, chłodny i wilgotny przez większą część roku. Najcieplej jest w lipcu i sierpniu, a najchłodniej w styczniu i grudniu. Najmniej deszczu spada w kwietniu, a najwięcej w październiku. Pełne dane dla miasta znajdziesz na stronie pogoda w Edynburgu.

Miesiąc Średnia maksymalna (°C) Średnia minimalna (°C) Opady (mm)
Styczeń 7 2 65
Luty 8 2 53
Marzec 10 3 49
Kwiecień 12 5 41
Maj 15 7 48
Czerwiec 17 10 66
Lipiec 19 12 72
Sierpień 19 12 72
Wrzesień 17 10 55
Październik 13 7 76
Listopad 10 4 65
Grudzień 7 2 67

Najsuchszy jest kwiecień, a najbardziej mokry październik. Latem jest najcieplej, ale opady w czerwcu, lipcu i sierpniu są też wysokie, więc warto zabrać ubranie przeciwdeszczowe. Skok w Loony Dook odbywa się zimą, więc jest to wydarzenie tylko dla osób, które przyjadą na przełom roku.

Od czego zacząć planowanie wyjazdu?

Zacznij od wyboru dnia i pogody. Mosty najlepiej widać przy dobrej widoczności, więc warto mieć zapasowy dzień na zwiedzanie brzegu. Dobrze jest też zaplanować wycieczkę łodzią, bo jej rozkład zależy od sezonu i operatora.

Następnie ułóż dojazd. Z centrum Edynburga zaplanuj czas na przejazd i ewentualną przesiadkę, a w planie uwzględnij powrót. Sprawdź dokładne godziny kursów przed wyjazdem, bo rozkłady zmieniają się z roku na rok.

Na koniec wybierz, co chcesz zobaczyć w South Queensferry: most, miasteczko, wyspy czy Rosyth. Jeden dzień wystarczy na spokojne zwiedzanie brzegu i wycieczkę łodzią po zatoce, ale dłuższy pobyt pozwoli na spacer szlakiem wzdłuż wybrzeża i wizytę w zabytkowych kościołach miasteczka.

Często pytacie

Który z mostów nad Firth of Forth jest kolejowy?
Forth Bridge jest mostem kolejowym. Przebiega przez niego linia z Edynburga do Aberdeen, a budowę zakończono w 1890 roku.
Jak daleko jest South Queensferry od centrum Edynburga?
South Queensferry leży około 16 kilometrów na północny zachód od centrum Edynburga. Dojazd zajmuje zwykle kilkadziesiąt minut, zależnie od wybranego środka transportu.
Kiedy odbywa się Ferry Fair?
Ferry Fair odbywa się co roku w sierpniu. Jego częścią jest koronacja Ferry Fair Queen i parada z platformami.
Co to jest Loony Dook?
Loony Dook to coroczny skok do lodowatej wody zatoki w Nowy Rok. Wiele osób przebiera się w kostiumy, a wydarzenie jest częścią obchodów w Edynburgu.
Który miesiąc jest najbardziej deszczowy w okolicy Edynburga?
Najbardziej deszczowy jest październik, z opadami około 76 milimetrów. Najsuchszy jest kwiecień.
Czy Rosyth to miejsce dla turystów?
Rosyth jest przede wszystkim dużym zakładem stoczniowym, który nadal pracuje nad okrętami. Przed wizytą trzeba sprawdzić, co jest dostępne dla odwiedzających.
Podziel się
Obok tego tekstu

Przeczytaj też